Dieting Facts : वजन कमी करण्यासाठी अनेकजण डाएटिंगचा मार्ग निवडतात. मात्र, “डाएट केल्याने मेटाबॉलिज्म (Metabolism) कमी होतो” असा समज अनेकांच्या मनात आहे. काही लोकांना डाएट सुरू केल्यानंतर वजन कमी होण्याचा वेग मंदावतो, त्यामुळे हा समज अधिक बळावतो. पण यामागे नेमकं विज्ञान काय आहे? खरंच डाएटमुळे मेटाबॉलिज्म स्लो होतो का, की हे फक्त एक गैरसमज आहे—याची सविस्तर माहिती जाणून घेऊया.
मेटाबॉलिज्म म्हणजे काय?
मेटाबॉलिज्म म्हणजे शरीरात होणाऱ्या सर्व रासायनिक प्रक्रिया ज्यामुळे ऊर्जा निर्माण होते आणि शरीर कार्यरत राहते. आपण घेतलेल्या अन्नाचे ऊर्जा मध्ये रूपांतर होणे, श्वासोच्छ्वास, पचन, रक्ताभिसरण अशा अनेक प्रक्रिया मेटाबॉलिज्मचा भाग आहेत. प्रत्येक व्यक्तीचा मेटाबॉलिज्म वेग वेगळा असतो, जो वय, वजन, स्नायूंची मात्रा आणि जीवनशैलीवर अवलंबून असतो.
डाएटमुळे मेटाबॉलिज्म का कमी झाल्यासारखा वाटतो?
डाएट करताना जेव्हा आपण अचानक खूप कमी कॅलरी घेतो, तेव्हा शरीर ‘सेव्हिंग मोड’मध्ये जाते. म्हणजेच, शरीर ऊर्जा वाचवण्यासाठी मेटाबॉलिज्मचा वेग कमी करते. याला “Adaptive Thermogenesis” असे म्हणतात. त्यामुळे सुरुवातीला वजन पटकन कमी होते, पण काही दिवसांनी ते कमी होण्याचा वेग मंदावतो. त्यामुळे लोकांना वाटते की मेटाबॉलिज्म पूर्णपणे कमी झाला आहे.
योग्य डाएट केल्यास मेटाबॉलिज्म टिकतो
जर डाएट संतुलित पद्धतीने केला, म्हणजेच शरीराला आवश्यक पोषक तत्त्वे मिळत राहिली, तर मेटाबॉलिज्मवर नकारात्मक परिणाम होत नाही. प्रोटीनयुक्त आहार, नियमित व्यायाम आणि पुरेशी झोप यामुळे मेटाबॉलिज्म चांगला राहतो. विशेषतः वजन उचलण्याचे (strength training) व्यायाम केल्यास स्नायू वाढतात, ज्यामुळे शरीर अधिक कॅलरी जाळते. (Dieting Facts)
===========
हे देखील वाचा :
Eye Care : डोळ्यांमध्ये ड्रॉप घालताना सावध! या ५ चुका ठरू शकतात डोळ्यांसाठी घातक
Sugarcane Juice : उन्हाळ्यातील अमृततुल्य पेय – उसाचा रस
Summer Care : उन्हाळ्यात गर्भवती महिलांची तब्येत उत्तम ठेवण्यासाठी ‘या’ गोष्टी अवश्य पाळा
=============
मेटाबॉलिज्म वाढवण्यासाठी काय करावे?
मेटाबॉलिज्म चांगला ठेवण्यासाठी उपाशी राहणे टाळा आणि दिवसातून ३-४ वेळा संतुलित आहार घ्या. पाणी भरपूर प्या, कारण शरीरातील हायड्रेशन मेटाबॉलिज्मसाठी महत्त्वाचे आहे. तसेच, नियमित व्यायाम, चालणे, योगा आणि स्ट्रेचिंग यामुळे शरीर सक्रिय राहते. ग्रीन टी, प्रोटीनयुक्त पदार्थ आणि फायबरयुक्त आहारही मेटाबॉलिज्म वाढवण्यास मदत करतात.
Latest Marathi News | News in Marathi | Live news Updates in Marathi on Trending Topics
