Champashashti : चंपाषष्ठी विशेष- महाराष्ट्रातील प्रसिद्ध खंडोबा मंदिरं

आज सगळीकडे खंडोबाची चंपाषष्ठी साजरी होत आहे. मार्गशीर्ष महिन्यातील शुक्ल पक्षातील षष्ठी तिथी चंपाषष्ठी म्हणून ओळखली जाते. महाराष्ट्रात हा उत्सव मोठ्या प्रमाणावर साजरा केला जातो. खंडोबा मार्तंड भैरव आणि मल्हारी यांसारख्या इतर नावांनीही ओळखले जातात. खंडोबाने भगवान शंकराचेच रूप मानले जाते. हा उत्सव खासकरून महाराष्ट्र आणि कर्नाटकात साजरा केला जातो. चंपाषष्ठीचा उत्सव मार्गशीर्ष अमावास्येपासून सुरु होऊन मार्गशीर्ष षष्ठीला संपतो. या सहा दिवसांच्या काळात खंडोबाचे नवरात्र साजरे केले जाते. खंडोबा हे महाराष्ट्राचे कुलदैवत आहे. त्यामुळे या दिवसाला मोठे महत्त्व असते. चंपाषष्ठीच्या दिवशी खंडोबाचे मुख्य मंदिर किंवा मुख्य ठिकाण असलेल्या जेजुरी गडावर तुफान गर्दी असते. यादिवशी इथे लाखो भक्त देवाच्या दर्शनाला येतात. जेजुरीसोबतच महाराष्ट्रात अनेक ठिकाणी खंडोबाची प्रसिद्ध मंदिरं आहेत. कोणती ती जाणून घेऊया. (Champashashathi)

खंडोबा मंदिर, नळदुर्ग, उस्मानाबाद
महाराष्ट्रात श्री खंडोबाची एकूण आठ प्रमुख तीर्थक्षेत्र आहेत. त्यातील मैलारपूर अर्थात नळदुर्ग हे दुसरे प्रमुख तीर्थक्षेत्र आहे. नळ राजाची पत्नी दमयंती हिच्या भक्तीमुळे श्री खंडोबा नळदुर्गात प्रकट झाले तसंच दमयंती राणीच्या भक्तीमुळे श्री खंडोबाने बाणाईस चंदनपूराहून नळदुर्गात आणून विवाह केला आणि नंतर जेजुरीकडे प्रस्थान केले अशी आख्यायिका प्रसिद्ध आहे. (Khandoba)

खंडोबा मंदिर, महाड, रायगड
महाड, रायगड येथे खंडोबाचे एक प्रसिद्ध मंदिर आहे. जे धार्मिक महत्त्वासाठी ओळखले जाते आणि तेथील विशिष्ट वास्तुशैलीसाठी प्रसिद्ध आहे. हे मंदिर रायगड जिल्ह्यातील एक महत्त्वाचे धार्मिक स्थळ देखील आहे. हे मंदिर त्याच्या धार्मिक महत्त्वासाठी ओळखले जाते आणि रायगड जिल्ह्यातील एक महत्त्वाचे स्थळ आहे. या मंदिरात आढळणारी विशिष्ट वास्तुशैली खंडोबा मंदिराची विशेष ओळख आहे. (Top Marathi Headline)

खंडोबा मंदिर, पाली, रायगड 
सह्याद्रीच्या पर्वतराजीत वसलेले हे मंदिर आणखी एक महत्त्वाचे खंडोबाचे मंदिर आहे. पालीच्या खंडोबाची दिवसातून चार वेळेस पूजा केली जाते. या मंदिराचा इतिहास जुना असून येथील स्थानिक नागरिकांच्या मते हे मंदिर अति प्राचीन असून साधारण एक हजार वर्षापूर्वीचे हेमाडपंथी बांधकामात बांधलेले आहे. या मंदिराची विशेषतः म्हणजे येथे नारळ वाढवला जात नाही तसेच पालीचा खंडोबा नवसाला पावतो म्हणून येथे अनेक भक्तगण दर्शनासाठी येतअसतात. जानेवारी महिन्यात पालीचा खंडोबा येथे मोठी जत्रा भरते हजारोंच्या संख्यने भक्त या जत्रेमध्ये सहभागी होतात. तसेच या मंदिरात खंडोबाचा आणि पत्नी म्हाळसा देवीचा पितळी मुखवटा आहे. शेजारी खंडोबाची दुसरी पत्नी बानुबाई यांची देखील मूर्ती आहे. (Todays Marathi HEadline)

खंडोबा मंदिर, मलकापूर, बुलढाणा
बुलढाणा जिल्ह्यातील मलकापूर येथील खंडोबा मंदिर हे विदर्भातील भाविकांसाठी एक महत्त्वाचे श्रद्धास्थान आहे, जेथे वैशाख पौर्णिमेला विशेष गर्दी होते. हे मंदिर खंडोबा आणि त्यांच्या पत्नी म्हाळसादेवी यांना समर्पित आहे. हेच या गावाचे रक्षण करतात अशी श्रद्धा आहे. हे मंदिर विदर्भातील भाविकांसाठी एक महत्त्वाचे धार्मिक स्थळ आहे आणि या प्रदेशाचे रक्षण करणारे मानले जाते. वैशाख पौर्णिमेला येथे मोठा उत्सव भरतो आणि मोठ्या संख्येने भाविक दर्शनासाठी येतात. (Marathi Latest News)

खंडोबा मंदिर, औंढ, परभणी
परभणी जिल्ह्यातील औंढ येथील खंडोबा मंदिर हे मराठवाड्यातील एक महत्त्वाचे धार्मिक केंद्र आहे. इथे दर वर्षी मोठी जत्रा आणि उत्सव साजरे होतात. विशेषतः वैशाख पौर्णिमेला येथे मोठी जत्रा भरते आणि भाविक दर्शनासाठी गर्दी करतात. औंढ येथील खंडोबा मंदिर हे खंडोबाच्या उपासनेचे एक प्रमुख केंद्र म्हणून ओळखले जाते आणि याला मराठवाड्यात मोठे धार्मिक व ऐतिहासिक महत्त्व आहे. (Marathi Trending Headline)

खंडोबा मंदिर, निमगांव दावडी, पुणे 
निमगाव – खंडोबा हे गाव पुणे जिल्ह्यात आणि पुणे- नाशिक मार्गावरील खेड तालुक्याचे मुख्य ठिकाण असलेल्या राजगुरूनगर पासून ६ किमी अंतरावर आहे. निमगावचे उत्तरेस १.५ किमी अंतरावरील टेकडीवर खंडोबाचे मंदिर आहे. येथे थेट गाडी मार्ग मंदिरा जवळ पोहचते. याशिवाय तुम्ही या मंदिरात पायऱ्या चढून देखील जाऊ शकता. हे मंदीर उंच कोटावर आहे. या कोटावर दक्षिण बाजूने सुमारे १०० पायरी चढून वर जाता येते. पायरी मार्गाच्या सुरवातीस एक पूर्वाभिमुख भैरवनाथाचे मंदिर आहे. कोटाचे पुर्व बाजूने ही पायरी मार्ग आहे या पायरी मार्गाचे दक्षिण बाजूस मंदिराचे कोटाचे पुर्व बाजूस हेगडी प्रधानाचे पश्चिमाभिमुख मंदिर असून मंदिरात हेगडीची बैठी दगडी मूर्ती आहे. (Top Marathi Stories)

खंडोबा मंदिर, सातारा, औरंगाबाद
औरंगाबादच्या सातारा गावात डोंगर पायथ्याशी असलेले खंडोबाचे हेमाडपंथी मंदिर हे एकाच दगडात निर्माण केलेले मंदिर आहे. अहिल्याबाई होळकर यांनी या मंदिराचे ऐतिहासिक महत्त्व ओळखून १७६६ मध्ये त्याचा जीर्णोद्धार केला. छत्रपती संभाजीनगर जिल्ह्यातील सातारा गावात हे प्राचीन आणि हेमाडपंथी शैलीतील खंडोबा मंदिर आहे, जे एकाच दगडात कोरलेले आहे. हे मंदिर सातारा गावाचे ग्रामदैवत असून, भक्तगण याला ‘छोटी जेजुरी’ असेही म्हणतात. हे मंदिर पेशवेकालीन स्थापत्यकलेचा उत्तम नमुना आहे आणि एकाच दगडात कोरलेले आहे. हे मंदिर छत्रपती संभाजीनगर (पूर्वीचे औरंगाबाद) शहराच्या जवळ सातारा गावात टेकडीच्या पायथ्याशी आहे. अनेक लोकांचे कुलदैवत असणाऱ्या या मंदिरात जेजुरीप्रमाणे पूजा केली जाते. (Top Marathi News)

खंडोबा मंदिर, बानेगाव, पुणे
पुण्यातील बाणेगाव हे खंडोबा मंदिरासाठी ओळखले जात नसून, पुणे जिल्ह्यात खेड तालुक्यातील निमगाव दावडी येथे एक प्रसिद्ध खंडोबा मंदिर आहे, ज्याला ‘प्रतिजेजुरी’ म्हणतात. हे मंदिर अत्यंत जागृत देवस्थान मानले जाते आणि मार्गशीर्ष शुद्ध पंचमी रोजी खंडोबा येथे प्रकट झाले असे मानले जाते. या मंदिरात फक्त वाघ्या आहेत आणि मुरळी नाहीत, असे सांगितले जाते. मार्गशीर्ष शुद्ध पंचमी शके १३४७ रोजी (२६ नोव्हेंबर १४२४) खंडोबा निमगावात प्रकट झाले असे मानले जाते. हे एक अतिशय जागृत देवस्थान म्हणून ओळखले जाते. (Marathi Latest Headline)

खंडोबा मंदिर, वाडी, सोलापूर
सोलापूर जिल्ह्यातील वाडी येथील खंडोबा मंदिर हे एक प्राचीन आणि प्रसिद्ध तीर्थक्षेत्र आहे. हे मंदिर हेमाडपंथी शैलीमध्ये बांधलेले असून, या ठिकाणी खंडोबाची मूर्ती आहे आणि आसपासच्या परिसरात अनेक लहान मंदिरे आणि कुस्तीसाठीचा आखाडा देखील आहे. मंदिराच्या आसपास अनेक लहान मंदिरे आहेत, जी दगडी बांधकामाची आहेत. मंदिराच्या जवळच कुस्तीचा एक आखाडा आणि वैकुंठ धाम (स्मशानभूमी) आहे. (Top Trending News)

=========

Champashashti : मल्हार मार्तंडाचे नवरात्र आणि चंपाषष्ठीचे महत्त्व

Champashashti : जाणून घ्या चंपाषष्ठीला भरल्या जाणाऱ्या तळीचे महत्त्व

=========

खंडोबा मंदिर, खेड, रत्नागिरी
कोकणातील किनारपट्टीलगत असलेले हे मंदिर किनारी भागातील भाविकांचे पूजनीय आहे. हे खंडोबाच्या महत्त्वाच्या देवस्थानांपैकी एक मानले जाते. इथे चंपासष्ठी, गुढीपाडवा आणि चैत्र पौर्णिमा हे महत्त्वाचे सण आहेत. रत्नागिरी जिल्ह्यातील खेड तालुक्यात, किनारपट्टीच्या भागात, एक प्रसिद्ध खंडोबा मंदिर आहे. हे मंदिर कोकणातील भाविकांसाठी एक महत्त्वाचे पूजनीय स्थळ आहे. या मंदिराला चैत्र पौर्णिमा आणि दसऱ्याच्या वेळी विशेष महत्त्व असून, त्या वेळी येथे खूप गर्दी होते. कोकणातील किनारपट्टीवरील भाविकांचे हे एक महत्त्वाचे पूजनीय स्थळ आहे. (Social News)

Latest Marathi News | News in Marathi | Live news Updates in Marathi on Trending Topics