Skin Cancer : स्किन कॅन्सर हा जगभरात वाढत चाललेला गंभीर आरोग्याचा प्रश्न आहे. सूर्याच्या हानिकारक किरणांपासून त्वचेचे योग्य संरक्षण न मिळाल्यास त्वचेतील पेशींमध्ये बदल होतो आणि त्यातून स्किन कॅन्सर विकसित होऊ शकतो. भारतातही याचे प्रमाण हळूहळू वाढत आहे. त्यामुळे कोणाला या आजाराचा धोका जास्त असतो, तसेच लवकर ओळखता येणारी लक्षणे कोणती हे जाणून घेणे अतिशय महत्त्वाचे ठरते.
स्किन कॅन्सरचा धोका कोणाला अधिक असतो?
स्किन कॅन्सरचा धोका सर्वांनाच असतो, परंतु काही लोकांमध्ये हा धोका विशेषतः जास्त दिसून येतो. गोरा रंग, सनबर्न सहज होणे, किंवा त्वचेवर खूप फिकट सपॉट्स असणाऱ्या लोकांमध्ये हा धोका जास्त असतो. जे लोक दीर्घकाळ सूर्यप्रकाशात काम करतात – जसे की शेतकरी, बांधकाम मजूर, पोलीस कर्मचारी, लाईफगार्ड किंवा खेळाडू त्यांना UV किरणांचा सतत सामना करावा लागतो, त्यामुळे त्यांच्यात स्किन कॅन्सरची शक्यता वाढते. ज्यांच्या कुटुंबात आधी स्किन कॅन्सरचा इतिहास आहे किंवा ज्यांची प्रतिकारशक्ती कमी आहे (इम्युनोकॉम्प्रोमाइज्ड) त्यांनाही हा धोका अधिक असतो.
सूर्यप्रकाश व इतर पर्यावरणीय कारणे
UV-A आणि UV-B किरणांचा त्वचेवर सतत होणारा परिणाम हा स्किन कॅन्सरचा सर्वात मोठा कारण मानला जातो. थेट उन्हात फिरणे, टॅनिंगसाठी वापरले जाणारे कृत्रिम UV ट्यूब्स, तसेच ओझोन लेयर कमी झाल्यामुळे वाढलेला UV एक्स्पोजर—ही सर्व कारणे कॅन्सरचा धोका दुप्पट करतात. धूम्रपान, प्रदूषण आणि काही रसायनांशी नियमित संपर्कात राहणाऱ्या लोकांमध्येही त्वचेचे नुकसान जास्त होते व कॅन्सरची शक्यता वाढते.
स्किन कॅन्सरची मुख्य लक्षणे
स्किन कॅन्सरची लक्षणे सुरुवातीला साधी वाटू शकतात, परंतु त्यांची दखल घेतली नाही तर ते गंभीर रूप धारण करू शकतात. त्वचेवर अचानक नवीन गाठ किंवा ठिपका येणे, जुना काळा डाग आकाराने वाढणे, किनार्या असमान होणे किंवा रंग बदलणे ही महत्त्वाची चेतावणीची चिन्हे आहेत. याशिवाय एखादा जखमेचा डाग दीर्घकाळ बरा न होणे, त्वचेवर रक्तस्राव होणे, खाज सुटणे, जळजळ किंवा वेदना जाणवणे हीही स्किन कॅन्सरची प्रथमिक लक्षणे असू शकतात. लिप्स, कान, नाक, मान, हात यांसारख्या सूर्यप्रकाश जास्त पडणाऱ्या भागांवर ही लक्षणे अधिक दिसतात. (Skin Cancer)
========
हे देखील वाचा :
Health : आरोग्यासाठी वरदान असलेल्या गुळवेलच्या सेवनाचे ‘हे’ आहेत मोठे फायदे
Winter Health : हिवाळ्यात निरोगी राहण्यासाठी घ्या सकस आणि पौष्टिक आहार
Hydration : पाणी प्यायल्यानंतर शरीर हायड्रेट होण्यासाठी किती वेळ लागतो? तज्ज्ञ सांगतात खरी माहिती
=========
वेळेवर निदान का महत्त्वाचे?
स्किन कॅन्सर हा इतर कॅन्सरच्या तुलनेत लवकर ओळखता येणारा आजार आहे. म्हणूनच कोणताही संशयास्पद ठिपका, गाठ किंवा रंगबदल दिसल्यास त्वचारोगतज्ज्ञाकडे त्वरित तपासणी करणे महत्त्वाचे आहे. बायोप्सी आणि डर्मोस्कोपी यांसारख्या तपासण्यांद्वारे सुरुवातीच्या टप्प्यात कॅन्सर ओळखला जाऊ शकतो आणि त्यावर प्रभावी उपचार करणे शक्य होते. वेळेत उपचार मिळाल्यास बरे होण्याचे प्रमाण ९०% पेक्षा जास्त असते. त्यामुळे जागरूकता आणि त्वरित कृती अत्यावश्यक आहे.
Latest Marathi News | News in Marathi | Live news Updates in Marathi on Trending Topics
