Vitamin D Deficiency : हिवाळा सुरू झाला की अनेकांना सतत थकवा, कमजोरी किंवा अंगात जडपणा जाणवू लागतो. काही जण हे थंड हवामानामुळे होत असावे असे समजून दुर्लक्षित करतात. पण आरोग्यतज्ज्ञांच्या मते, हिवाळ्यात वाढणारी ही सततची थकवा भावना व्हिटॅमिन D च्या कमतरतेचे लक्ष* असू शकते. सूर्यप्रकाश कमी मिळणे, घरात जास्त वेळ राहणे आणि थंडीत बाहेर जाण्याची अनिच्छा यामुळे शरीराला आवश्यक व्हिटॅमिन D मिळत नाही. त्यामुळे शरीरातील ऊर्जा कमी होणे, स्नायूंमध्ये त्रास आणि सतत कमजोरी ही सामान्य लक्षणे दिसू लागतात.
व्हिटॅमिन D हे आपल्या शरीरासाठी अत्यंत आवश्यक जीवनसत्त्व आहे. सूर्यप्रकाश हा याचा मुख्य स्त्रोत असल्यामुळे हिवाळ्यात त्याचे प्रमाण नैसर्गिकरीत्या कमी होते. व्हिटॅमिन D शरीरातील कॅल्शियम शोषणासाठी आवश्यक असून हाडे मजबूत ठेवण्यास मदत करते. याशिवाय रोगप्रतिकारक शक्ती वाढवणे, तणाव कमी करणे आणि मनःस्थिती संतुलित ठेवणे यामध्येही त्याचा महत्त्वाचा वाटा आहे. त्यामुळे त्याची कमतरता थकवा, मूड बदल, स्नायू दुखणे किंवा सांधेदुखी यांसारखी लक्षणे निर्माण करते.
आरोग्यतज्ज्ञ सांगतात की हिवाळ्यात लोक कमी सूर्यप्रकाशात राहतात. सकाळी उशिरा बाहेर जाणे, दिवस लहान असणे आणि जास्तीतजास्त वेळ ऑफिस किंवा घरात बसून काम करणे यामुळे व्हिटॅमिन D चे प्रमाण झपाट्याने घटते. तसेच, आहारात दूध, अंडी, फॅटी फिश, मशरूम यांसारख्या व्हिटॅमिन D समृद्ध पदार्थांचा अभाव असल्यास ही कमतरता आणखी वाढते. सतत थकवा जाणवणे, थोड्या कामानंतरही शरीर जड वाटणे, मन खिन्न होणे किंवा झोप व्यवस्थित न येणे ही या कमतरतेची प्रमुख लक्षणे आहेत.
काही प्रकरणांमध्ये व्हिटॅमिन D ची कमतरता **सीझनल अफेक्टिव्ह डिसऑर्डर (SAD) ला कारणीभूत ठरू शकते. ही एक हंगामी मानसिक अवस्था आहे जी विशेषतः हिवाळ्यात दिसून येते. सूर्यप्रकाश कमी मिळाल्याने शरीरातील मेलॅटोनिन आणि सेरोटोनिन हार्मोन्सचा असंतुलन होतो, ज्यामुळे थकवा आणि सुस्ती वाढते. तज्ज्ञांच्या मते, ज्यांना आधीच व्हिटॅमिन D चे प्रमाण कमी आहे, त्यांच्यात हे लक्षण आणखी तीव्र दिसू शकते. तसेच रोगप्रतिकारक शक्ती कमी झाल्याने वारंवार सर्दी-खोकला, संक्रमण होण्याची शक्यता वाढते.
==============
हे देखील वाचा :
Protein : प्रोटीन पावडर घेणे खरंच आरोग्यासाठी लाभदायक?
Strawberry : गोड आंबट स्ट्रॉबेरी खाल्ल्याने मिळतील ‘हे’ आश्चर्यकारक फायदे
Health : श्री दत्तात्रेयांना आवडणारी घेवड्याची भाजी आहे आरोग्यसाठी लाभदायक
=============
या अवस्थेवर नियंत्रण ठेवण्यासाठी काही उपाय अत्यंत प्रभावी मानले जातात. रोज किमान 15-20 मिनिटे सकाळचा सूर्यप्रकाश घेणे हा सर्वात सोपा आणि नैसर्गिक उपाय आहे. आहारात व्हिटॅमिन D व कॅल्शियमयुक्त पदार्थांचा समावेश करणे, नियमित व्यायाम करणे आणि पुरेशी झोप घेणे यामुळे शरीरातील ऊर्जा संतुलित राहते. काही वेळा रक्तात व्हिटॅमिन D ची पातळी खूपच कमी असल्यास डॉक्टर पूरक औषधे किंवा सप्लिमेंट्स घेण्याचा सल्ला देतात. स्वतःहून औषधे घेणे धोकादायक ठरू शकते, त्यामुळे तज्ज्ञांच्या सल्ल्याशिवाय कोणतेही सप्लिमेंट घेऊ नये.(Vitamin D Deficiency)
हिवाळ्यात जाणवणारा सततचा थकवा ही सामान्य गोष्ट वाटत असली तरी त्याकडे दुर्लक्ष करणे योग्य नाही. हे व्हिटॅमिन D डिफिशिएंसीचे लक्षण असू शकते आणि वेळेत लक्ष दिल्यास ही समस्या पूर्णपणे टाळता येते. योग्य आहार, पुरेसा सूर्यप्रकाश आणि आरोग्यदायी जीवनशैली यामुळे शरीर ऊर्जावान, निरोगी आणि तंदुरुस्त राहू शकते.
Latest Marathi News | News in Marathi | Live news Updates in Marathi on Trending Topics
