Vallabhacharya : वल्लभाचार्य जयंती – कोण होते कृष्णभक्त वल्लभाचार्य?

आज चैत्र महिन्यातील कृष्ण पक्षाची अकरावी तिथी अर्थात. आज चैत्र महिन्यातील एकादशीचा दिवस. आज वरुथिनी एकादशी असून, आज भगवान विष्णू यांची पूजा केली जाते. आजचा दिवस अजून एका कारणासाठी अतिशय खास आहे, आणि ते कारण म्हणजे आजच्या दिवशी महाप्रभु वल्लभाचार्य यांची जयंती साजरी केली जाते. वल्लभाचार्य हे महान कृष्ण भक्त होते. वल्लभाचार्यांनी तीनदा भारत परिक्रमा केली. त्यांना जगदगुरू व कनकभिषेकम यासारख्या सन्मानाने सन्मानित करण्यात आले होते. वल्लभाचार्यांनी षोडश ग्रंथ, सुबोधिनी जी आणि मधुराष्टकम यासारखे ग्रंथ लिहिले होते. अनेकांना त्यांच्याबद्दल जास्त माहिती नसेल, आज वल्लभाचार्य यांच्या जयंतीच्या निमित्ताने आपण त्यांच्याबद्दल अधिक माहिती जाणून घेऊया. (Vallabhacharya )

श्री वल्लभाचार्य हे एक आध्यात्मिक तत्वज्ञानी होते. ज्यांनी भारतात पुष्टी मार्ग पंथाची स्थापना केली. पुष्टी मार्गाला वल्लभ संप्रदाय असेही म्हणतात. वल्लभाचार्य हे भगवान श्रीकृष्णाचे उत्कट भक्त होते. श्री वल्लभाचार्य यांनी भगवान कृष्णाच्या श्रीनाथ स्वरूपाची पूजा केली, ज्यांना महाप्रभू वल्लभाचार्य म्हणूनही ओळखले जाते. श्री वल्लभाचार्य यांचा जन्म इ.स.पूर्व १४७९ मध्ये काशी येथील एका तेलुगू ब्राह्मण कुटुंबात झाला. त्यावेळी हिंदू-मुस्लिम संघर्ष सुरू असल्याने त्याच्या आईने त्यांना छत्तीसगडमधील चंपारण येथे जन्म दिला. त्यांनी रामानुज, मध्वाचार्य आणि इतरांविरुद्ध अनेक तात्विक वादविवाद जिंकले. काही लोकांचा असा विश्वास आहे की त्याच्याकडे चमत्कार करण्याची एक उत्तम दृष्टी होती. सोमयाजी कुळातील तैलंग ब्राह्मण लक्ष्मण भट्ट यांच्या पोटी जन्मलेल्या वल्लभाचार्यांचा बहुतेक काळ काशी, प्रयाग आणि वृंदावन येथे गेला. (Marathi)

वल्लभाचार्य यांच्या जणांची कथा मोठी विलक्षण आहे. श्री लक्ष्मण भट्ट कंकरवाडहून तीर्थयात्रेसाठी काशीला आले आणि येथेच स्थायिक झाले. श्री लक्ष्मण भट्ट यांना रामकृष्ण नावाचा एक मुलगा आणि सरस्वती आणि सुभद्रा नावाच्या दोन मुली होत्या. इल्लामागारू पुन्हा गर्भवती होत्या. मग एक जोरदार अफवा पसरली की काशीवर यवन हल्ला करत आहेत. अशा परिस्थितीत, श्री लक्ष्मण भट्ट यांनी काशी सोडण्याचा निर्णय घेतला आणि त्यांच्या पत्नीसह निघाले. लांब थकवणारा आणि वेदनादायक प्रवास आणि मानसिक ताणामुळे, इल्लम्मगारूने मध्य प्रदेशातील रायपूर जिल्ह्यातील चंपारण्य नावाच्या दरीत शमीच्या झाडाखाली एका मुलाला जन्म दिला. या शरीरात हालचाल किंवा चेतनेचे कोणतेही चिन्ह दिसत नव्हते. म्हणून नवजात बाळाला मृत समजून, श्री लक्ष्मण भट्ट यांनी ते पानांमध्ये गुंडाळले आणि शमीच्या झाडाच्या पोकळीत ठेवले आणि आपल्या पत्नीसह चौडा गावाकडे निघाले. तिथे दोघांनाही स्वप्नात कळले की ज्या नवजात बाळाला त्यांनी मृत समजून सोडून दिले होते, ते प्रत्यक्षात शंभर सोम यज्ञांनंतर होणारे देवाचे प्रकटीकरण होते. ते पुन्हा चंपारणला आले. (Todays Marathi HEadline)

जेव्हा ते तिथे गेले तेव्हा त्यांना दिसले की बाळाला जिथे सोडले होते ती जागा आगीच्या वर्तुळाने वेढलेली होती, जणू ती धगधगत्या अग्नीचा खड्डा होती. प्रेमळ आईने आगीची पर्वा न करता मुलापर्यंत पोहोचली जणू काही आगीनेच त्यांना मार्ग दाखवला. आई इल्लमागारूने मुलाला उचलले आणि मिठी मारली. दरम्यान काशीसमोरील संकट टळल्याची माहिती मिळाली. म्हणून श्री लक्ष्मण भट्ट त्यांच्या पत्नी आणि मुलासह काशीला परतले. येथे येऊन नामकरण समारंभ पार पडला. मुलाचे नाव वल्लभ ठेवण्यात आले. श्री वल्लभांचे यज्ञोपवीत संस्कार वयाच्या पाचव्या वर्षी झाले. लहान वयातच श्री वल्लभांनी वेदशास्त्रांचा सखोल अभ्यास केला. त्यांच्या असाधारण प्रतिभेने त्यांचे वडील आणि शिक्षक आश्चर्यचकित झाले. (Top Marathi NEws)

वल्लभाचार्य हे भक्ती चळवळीतील एक थोर संत आणि महान कृष्णभक्त म्हणून ओळखले जातात. वल्लभ पंथ, शुद्धाद्वैती संप्रदाय, रुद्र संप्रदाय, पुष्टिमार्ग अशा वेगवेगळ्या नावांनी प्रसिद्ध असलेल्या एका भक्तीमार्गी वैष्णव संप्रदायाचे प्रवर्तक. ते तेलुगू ब्राह्मण होते. त्यांचे घराणे आंध्र प्रदेशातील कांकरव नावाच्या गावचे. कंकर खम्‌ल्ह, कांकरवाड ही याच गावाची पर्यायी नावे. वल्लभाचार्यांच्या वडिलांचे नाव लक्ष्मणभट्ट आणि आईचे इल्लमगरू. गणपतीभट्ट हे त्यांचे आजोबा आणि गंगाधरभट्ट हे पणजोबा. वल्लभाचार्यांचे घराणे सोमयाजी असून त्यांच्या घराण्यातील पुरुषांनी 100 सोमयज्ञ केले होते, (Latest Marathi Headline)

वल्लभाचार्य आठ वर्षांचे होताच त्यांच्या वाडिलांनी त्यांचे उपनयन करून विष्णुचित्तनामक गुरुंकडे त्यांना अध्ययनार्थ पाठविले. वेदांचे अध्ययन त्यांनी अनेक गुरूंकडे केले. त्रिरम्मलय, अंधनारायण दीक्षित आणि माधवयतींद्र याचा यात समावेश होतो. हे सर्व माध्वमताचे होते; दरम्यान वल्लभाचार्यांना मात्र माध्वमत मान्य नव्हते. त्यांचा पंथ अद्वैती आहे. भागवत, ब्रह्मसूत्रे आणि गीता यांचाही त्यांनी सखोल अभ्यास केला होता. १४८९ साली आपले अध्ययन पूर्ण करून ते घरी परतले. त्यानंतर ते आपल्या कुटुंबासह दक्षिणेकडे तीर्थयात्रेसाठी निघाले असता तिरुपती येथे त्यांच्या वडिलांचे निधन झाले. यात्राकालात त्यांनी काशी व जगन्नाथपुरी येथील अनेक विद्वानांशी वादविवाद केला आणि ते वल्लभाचार्य म्हणून मान्यता पावले. (Top Stories)

=========

Akshaya Tritiya : अक्षय तृतीयेचा खास उपाय! देवघरात ठेवा ‘या’ 5 वस्तू

Tulshi Pujan : अक्षय्य तृतीयेच्या दिवशी का आहे तुळशी पूजनाला महत्त्व?

=========

वल्लभाचार्य त्यांच्या अनुयायांमध्ये महाप्रभू या नावाने देखील ओळखले जातात. श्री वल्लभाचार्य हे १६ व्या शतकातील एक प्रसिद्ध वैष्णव संत होते. त्यांच्या शिकवणींचा आणि तत्वज्ञानाचा भारतीय धर्म आणि संस्कृतीवर खोलवर प्रभाव होता. ब्रम्ह जगात रुपांतरीत झाले तरी त्यात कोणताही बदल होत नाही. ते शुद्ध व अपरिवर्तनीय राहते, हा सिद्धांत त्यांनी जगाला दिला. विष्णूच्या अवताराचा अंश मानला गेलेल्या वल्लभाचार्य यांनी श्रीकृष्णभक्तीला एक वेगळाच आयाम प्राप्त करून दिला. भगवान श्रीकृष्णाला सर्वभावे शरण गेल्यावर सहजसाध्य होणा-या पुष्टीमार्गाचा प्रसार करण्यावर त्यांनी भर दिला. या प्रसारासाठी त्यांनी उत्तर ते दक्षिण आणि पूर्व ते पश्चिम असे पायी भारतभ्रमण तब्बल तीन वेळा केले. या भ्रमणकाळात त्यांनी 84 ठिकाणी प्रवचने दिली. त्या प्रवचनस्थळांना त्यांची 84 बैठकस्थाने म्हणून ओळखले जाते. रुद्र संप्रदायाचे प्रवर्तक विष्णुस्वामी यांच्या तत्त्वज्ञानाचे अनुसरण करून त्यांचा विकास करून त्यांनी आपली शुद्धवैत मात किंवा पुष्टीमार्ग स्थापन केला. 1530 मध्ये वयाच्या 52 व्या वर्षी त्यांनी काशीतील हनुमानघाट येथे गंगेत प्रवेश करून जलसमाधी घेतली. (Social NEws)

( टीप : वरील माहिती उपलब्ध स्रोतावरून देण्यात आलेली आहे. याच्या तथ्यांबद्दल आम्ही कुठलाही दावा करीत नाही, तसेच अंधश्रद्धेला दुजोरा देत नाही)

Latest Marathi News | News in Marathi |  Live news Updates in Marathi on Trending Topics