Menopause : प्रत्येक महिलांच्या आयुष्यात एक असा टप्पा येतो, जेव्हा मासिक पाळी कायमची थांबते. या नैसर्गिक प्रक्रियेला मेनोपॉज (Menopause) असे म्हटले जाते. साधारणपणे 45 ते 55 वयोगटात हा बदल होतो, मात्र प्रत्येक स्त्रीमध्ये त्याचा कालावधी वेगळा असू शकतो. सलग 12 महिने मासिक पाळी न आल्यास त्या स्थितीला मेनोपॉज निश्चित मानले जाते. हा आजार नसून एक जैविक बदल आहे, परंतु या काळात शरीरात आणि मनात अनेक बदल जाणवू शकतात.
मेनोपॉजच्या काळात शरीरातील इस्ट्रोजेन आणि प्रोजेस्टेरॉन या हार्मोन्सची पातळी कमी होऊ लागते. त्यामुळे गरम झटके (Hot flashes), रात्री घाम येणे, चिडचिड, झोप न लागणे, थकवा आणि मूड स्विंग्स यांसारखी लक्षणे दिसू शकतात. काही महिलांना वजन वाढणे, केस गळणे किंवा त्वचा कोरडी होणे यासारख्या तक्रारीही जाणवतात. हाडांची घनता कमी होण्याचा धोका वाढतो, त्यामुळे ऑस्टिओपोरोसिसचा संभवही वाढतो. त्यामुळे या टप्प्याकडे दुर्लक्ष न करता योग्य काळजी घेणं आवश्यक आहे. (Menopause)
मेनोपॉजच्या काळात सर्वप्रथम संतुलित आहार महत्त्वाचा ठरतो. कॅल्शियम आणि व्हिटॅमिन D युक्त पदार्थांचा आहारात समावेश करावा, जसे की दूध, दही, पनीर, बदाम, तीळ. हिरव्या पालेभाज्या आणि फळे नियमित खाल्ल्यास शरीराला आवश्यक पोषण मिळते. प्रथिने आणि फायबरयुक्त आहार घेतल्यास वजन नियंत्रणात ठेवता येते. कॅफिन आणि जास्त साखर टाळणंही फायदेशीर ठरतं, कारण यामुळे गरम झटके वाढू शकतात. (Menopause)
==================
हे देखिल वाचा :
पार्टनर सोबत राहूनही एकटेपण वाटते? ही असू शकतात कारणं
महिलांमध्ये लठ्ठपणामुळे होऊ शकतात ‘हे’ आजार, वेळीच काळजी घ्या
वेळेआधीच आलेल्या मेनोपॉजमुळे महिलांच्या शारिरीक-मानसिक आरोग्याला धोका
===================
यासोबतच नियमित व्यायाम आणि योगाभ्यास हा मेनोपॉजच्या काळात अत्यंत उपयुक्त आहे. दररोज किमान 30 मिनिटे चालणे, हलका व्यायाम किंवा प्राणायाम केल्यास ताण कमी होतो आणि झोपेची गुणवत्ता सुधारते. ध्यानधारणा केल्यास मानसिक संतुलन राखता येते. हाडांची ताकद टिकवण्यासाठी वजन उचलण्याचे हलके व्यायामही फायदेशीर ठरू शकतात. डॉक्टरांच्या सल्ल्याने काही महिलांना हार्मोन रिप्लेसमेंट थेरपी (HRT) सुचवली जाते, मात्र ती केवळ तज्ज्ञांच्या मार्गदर्शनाखालीच घ्यावी. (Menopause)
एकंदरीत, मेनोपॉज हा महिलांच्या आयुष्यातील एक नैसर्गिक आणि महत्त्वाचा टप्पा आहे. योग्य माहिती, सकारात्मक दृष्टीकोन आणि आरोग्यदायी सवयी अंगीकारल्यास हा काळ सहजपणे पार करता येतो. शरीरातील बदल स्वीकारून नियमित तपासणी, योग्य आहार आणि मानसिक स्वास्थ्याची काळजी घेतल्यास महिलांना या टप्प्यातही निरोगी आणि आत्मविश्वासपूर्ण जीवन जगता येते. (Menopause)
Latest Marathi News | News in Marathi | Live news Updates in Marathi on Trending Topics
