Brain Stroke : भारतात ब्रेन स्ट्रोक हे फक्त वयोवृद्धांपुरते मर्यादित आजार राहिला नाही आहे तर आता तरुणांमध्येही याची जोखीम लक्षणीय वाढत आहे. Indian Council of Medical Research आणि नॅशनल सेंटर फॉर डिसीज इन्फॉर्मेटिक्स अँड रिसर्च यांच्या संयुक्त अभ्यासात असे आढळले की, स्ट्रोक रूग्णांपैकी अंदाजे प्रत्येक सातवा (13.8%) रूग्ण 45 वर्षांपेक्षा कमी वयाचा आहे आणि तीन महिन्यांच्या आत तब्येतीत गंभीर बदल, अपंगत्व आणि मृत्यूची शक्यता वाढली आहे. फार फार चांगल्या उपचार सुविधा नसणे किंवा हॉस्पिटलमध्ये उशीर होणे यामुळे सुमारे 27.8% रूग्णांचा मृत्यू झाला आहे; हळूहळू हे आकडे चिंताजनक बनले आहेत. (Brain Stroke)
अभ्यासानुसार, देशभरातील 30 पेक्षा जास्त हॉस्पिटलमध्ये नोंदणीकृत 34,792 स्ट्रोक प्रकरणांचे विश्लेषण करण्यात आले. यातून स्पष्ट झाले की 60% प्रकरणे इस्केमिक स्ट्रोकची आहेत ज्यामध्ये मेंदूतील रक्तवाहिन्यांमध्ये अडथळा किंवा थक्का निर्माण होतो — तर उर्वरित रुग्णांमध्ये रक्तस्त्रावाचा स्ट्रोक झाला. या रूग्णांमध्ये 74.8% लोकांना मोटर कमकुवतपणा, तर 51.2% लोकांना बोलण्यात समस्या जाणवली. फक्त फक्त 20% रुग्ण साडेचार तासांच्या आत हॉस्पिटलमध्ये पोहोचले, ज्यामुळे वेळेवर उपचार मिळणे कठीण झाले. (Brain Stroke)
या अभ्यासात लक्षात येणारी आणखी एक गंभीर बाब म्हणजे स्त्रोत वेळेचा विलंब. स्ट्रोकमध्ये “गोल्डन अवर” म्हणजे पहिल्या 4.5 तासांत उपचार मिळणे अत्यंत आवश्यक असते — यामध्ये थ्रोम्बोलिसिस (रक्तातील थक्का विरघळवणारी औषधे) आणि यांत्रिक थ्रोम्बेक्टॉमीसारखे उपचार यशस्वी ठरतात. मात्र अभ्यासात फक्त 4.6% रूग्णांना थ्रोम्बोलिसिस आणि अत्यल्प (0.7%) रूग्णांना थ्रोम्बेक्टॉमीची सुविधा मिळाली आहे. विलंबामुळे मृत्यू आणि अपंगत्व या दोन्हींचे प्रमाण वाढले आहे, असा निष्कर्ष अभ्यासातून निघतो. (Brain Stroke)
तरुणांमध्ये स्ट्रोकची जोखीम वाढण्यामागे केवळ एकाच कारणाची नावे देता येत नाहीत. तज्ज्ञ सांगतात की आधुनिक जीवनशैलीतील बदल, जसे की बहुतास वेळ बसून काम करणे, व्यायामाची कमतरता, चुकीचा आहार, जास्त ताणतणाव, अपुरी झोप, धूम्रपान आणि मद्यपान, यामुळे स्ट्रोकचा धोका वाढतो. उच्च रक्तदाब (BP) आणि मधुमेह असलेल्या लोकांमध्ये हा धोका अधिक होता, तसेच संतुलित जीवनशैली नाही ठेवणाऱ्यांमध्ये स्ट्रोकची शक्यता वाढते. त्यामुळे समजूतदारपणे जीवनशैलीत बदल घडवून आणणे आवश्यक आहे, असे तज्ज्ञ स्पष्ट करतात. (Brain Stroke)
===================
हे देखील वाचा :
Signs Of Stroke : स्ट्रोकच्या या संकेतांकडे वेळीच द्या लक्ष, अन्यथा गमावल जीव
Heatstroke : उन्हाळ्यात उष्मघातापासून वाचण्यासाठी करा ‘हे’ घरगुती उपाय
Deep brain stimulation सर्जरी म्हणजे काय?
=====================
स्ट्रोकची सुरुवातीची लक्षणे ओळखणे देखील खूप महत्त्वाचे आहे. बर्याच प्रकरणांमध्ये, मेंदूत रक्तप्रवाहचा अडथळा म्हणजेतच चालू असताना संसर्ग किंवा लक्षणे दिसत नाहीत, तरी अचानक चेहरा वाकवणे, हाताचे हालचाल कमी होणे, बोलण्यात अडचण, संतुलन गमावणे किंवा भेद समजण्याची क्षमता कमी होणे हे संकेत दिसू शकतात. या सूचनांवर लक्ष दिल्यास वेळेवर वैद्यकीय मदत मिळू शकते आणि गंभीर परिणाम टाळता येऊ शकतात. नियमित तपासणी, रक्तदाबाचे नियंत्रण, मधुमेहावर नियंत्रण ठेवणे आणि आरोग्यपूर्ण आहार व व्यायाम यांचा समन्वय केल्यास स्ट्रोकचा धोका कमी करण्यास मदत होते, असा सल्ला तज्ज्ञ देतात. (Brain Stroke)
एकंदरीत, भारतात स्ट्रोकचा वाढता प्रादुर्भाव आणि तरुणांमध्ये वाढता धोका हे सार्वजनिक आरोग्यासाठी एक मोठे आव्हान आहे. वेळेत लक्षणांची ओळख करून घेतल्यास तसेच योग्य नियोजन आणि प्राथमिक प्रतिबंधात्मक उपाययोजना केल्यास या गंभीर आजाराचा धोका मोठ्या प्रमाणात कमी करता येतो. (Brain Stroke)
Latest Marathi News | News in Marathi | Live news Updates in Marathi on Trending Topics
