Fixed Deposit : बँकेतली फिक्स्ड डिपॉझिट (FD) ही भारतीय गुंतवणूकदारांची सर्वात आवडती आणि सुरक्षित मानली जाणारी गुंतवणूक आहे. ज्येष्ठ नागरिक, मध्यमवर्गीय कुटुंबे आणि जोखीम नको असलेले गुंतवणूकदार FD कडेच जास्त कल दाखवतात. मात्र, अलीकडच्या काळात काही बँकांच्या आर्थिक अडचणी, बँक विलीनीकरणाच्या चर्चा आणि “FD वर फक्त 5 लाखांपर्यंतच सुरक्षितता” अशा बातम्यांमुळे अनेकांच्या मनात संभ्रम निर्माण झाला आहे. मोठ्या आणि राष्ट्रीयीकृत बँकांमध्ये ठेवलेली FD खरंच असुरक्षित आहे का, हा प्रश्न अनेकांना पडतो आहे. (Fixed Deposit)
खरं तर, FD संदर्भात सतत चर्चेत असलेला ‘5 लाखांचा नियम’ हा चुकीच्या पद्धतीने समजला जातो. भारतात बँक डिपॉझिट्ससाठी डिपॉझिट इन्शुरन्स आणि क्रेडिट गॅरंटी अंतर्गत संरक्षण दिलं जातं. या नियमानुसार, एखादी बँक बंद पडली किंवा आर्थिक संकटात सापडली, तर एका बँकेत ठेवलेल्या सर्व ठेवींवर (सेव्हिंग्स, करंट, FD, RD मिळून) कमाल 5 लाख रुपयांपर्यंतची रक्कम सुरक्षित असते. म्हणजेच, 5 लाखांपर्यंतची रक्कम सरकारद्वारे संरक्षित असते. याचा अर्थ असा नाही की 5 लाखांपेक्षा जास्त FD असुरक्षित आहे, तर केवळ विमा संरक्षणाची मर्यादा 5 लाखांपर्यंत आहे. (Fixed Deposit)
मोठ्या, राष्ट्रीयीकृत किंवा मजबूत खासगी बँकांच्या बाबतीत FD पूर्णपणे धोक्यात आहे, असं म्हणणं चुकीचं ठरेल. अशा बँकांवर सरकार आणि नियामक संस्थांचं कडक नियंत्रण असतं. त्यांची आर्थिक स्थिती, भांडवली पर्याप्तता (Capital Adequacy) आणि कामकाज नियमितपणे तपासलं जातं. त्यामुळे मोठ्या बँका अचानक बंद पडण्याची शक्यता अत्यंत कमी असते. मात्र, गुंतवणूकदारांनी केवळ ‘मोठी बँक’ या आधारावर संपूर्ण रक्कम एकाच FD मध्ये टाकणं टाळावं, असा सल्ला तज्ज्ञ देतात.
तज्ज्ञांच्या मते, FD गुंतवणुकीत विविधता (Diversification) ठेवणं हेच शहाणपणाचं ठरतं. उदाहरणार्थ, जर तुमच्याकडे 10 किंवा 15 लाख रुपये FD मध्ये गुंतवायचे असतील, तर ती संपूर्ण रक्कम एका बँकेत ठेवण्याऐवजी दोन किंवा तीन वेगवेगळ्या बँकांमध्ये विभागून ठेवणे फायदेशीर ठरते. यामुळे 5 लाखांच्या विमा संरक्षणाचा फायदा जास्त प्रमाणात मिळतो आणि जोखीमही विभागली जाते. तसेच, सहकारी बँका किंवा लहान वित्तीय संस्थांमध्ये FD करताना त्यांच्या आर्थिक स्थितीची माहिती घेणं अधिक महत्त्वाचं ठरतं. (Fixed Deposit)
=============
हे देखील वाचा :
आपत्कालीन स्थितीत पैशांची गरज भासल्यास FD वर कर्ज घेता येते का?
Bank FD वर उत्तम रिटर्नसह होतात ‘हे’ मोठे फायदे
==============
एकंदरीत पाहता, “मोठ्या बँकेतील FD सुरक्षित नाही” हा दावा पूर्णपणे खरा नाही. FD अजूनही तुलनेने सुरक्षित गुंतवणूक आहे, पण 5 लाखांच्या विमा नियमाची योग्य समज असणं गरजेचं आहे. गुंतवणूक करताना बँकेची विश्वासार्हता, FD ची रक्कम, कालावधी आणि स्वतःची आर्थिक गरज यांचा विचार करून निर्णय घेतल्यास FD मधील जोखीम मोठ्या प्रमाणात कमी करता येते. अंधविश्वास किंवा अफवांवर विश्वास ठेवण्याऐवजी योग्य माहितीच्या आधारे निर्णय घेणं हेच शहाणपणाचं ठरेल.
Latest Marathi News | News in Marathi | Live news Updates in Marathi on Trending Topics
