WHO : जागतिक आरोग्य संघटनेने (WHO) अलीकडेच एक गंभीर इशारा दिला आहे जगभरात श्वसनाचे आजार झपाट्याने वाढत आहेत आणि पुढील काही वर्षांत ही परिस्थिती आणखी बिकट होऊ शकते. बदलते हवामान, प्रदूषण, धूम्रपान आणि विषारी वायूंचा संपर्क हे या वाढीचे प्रमुख घटक मानले जात आहेत. लहान मुलं, वृद्ध व्यक्ती आणि आधीपासूनच अस्थमा किंवा फुफ्फुसांचे आजार असलेले रुग्ण या संकटाच्या सर्वाधिक जोखमीवर आहेत. (WHO)
श्वसनाचे आजार वाढण्यामागचं मोठं कारण प्रदूषण आणि हवामान बदल WHO च्या अहवालानुसार, जगातील सुमारे 90 टक्के लोक दररोज प्रदूषित हवेचा श्वास घेतात. शहरांमध्ये वाहनांमधून निघणारा धूर, कारखान्यांतील रासायनिक वायू, आणि बांधकामामुळे निर्माण होणारी धूळ ही फुफ्फुसांवर थेट परिणाम करणारी कारणं आहेत. हवामान बदलामुळे हवेतील PM 2.5 आणि PM 10 या सूक्ष्मकणांचं प्रमाण वाढतं, जे रक्तामध्ये प्रवेश करून श्वसनसंस्थेचं नुकसान करतात. (WHO)
तज्ज्ञ सांगतात की, हिवाळ्यात प्रदूषणाचं प्रमाण अधिक वाढतं कारण थंड हवेत धूर आणि धूळ अडकून राहतात, ज्यामुळे लोकांना खोकला, श्वास घेण्यास त्रास, आणि ब्रॉन्कायटिससारखे आजार होतात. धूम्रपान आणि घरातील प्रदूषणही तितकंच धोकादायक फक्त बाहेरील नाही तर घरातील प्रदूषण ही मोठी समस्या बनली आहे. धूम्रपान, अगरबत्ती, चुलीचा धूर आणि स्वयंपाकात वापरलेले गॅसेस हे फुफ्फुसांवर परिणाम करतात. ग्रामीण भागात अजूनही लाकूड किंवा कोळशावर स्वयंपाक केला जातो, ज्यामुळे महिलांमध्ये क्रॉनिक ऑब्स्ट्रक्टिव्ह पल्मोनरी डिसीज (COPD) आणि अस्थमाचा धोका वाढतो. WHO च्या मते, दरवर्षी जगभरात सुमारे 70 लाख लोक प्रदूषणामुळे होणाऱ्या श्वसन आजारांमुळे मृत्युमुखी पडतात. (WHO)
===================
हे देखील वाचा :
Liver Detox : लिव्हर डिटॉक्स नैसर्गिक पद्धतीने कसा करावा? जाणून घ्या डॉक्टर काय सांगतात
Heart Attack : हार्ट अटैकचे आधीचे इशारे शरीर काही तासांपूर्वीच देतं चेतावणी, ओळखल्यास वाचू शकते जीव
==================
व्हायरल संसर्ग आणि कमजोर प्रतिकारशक्ती हवामान बदलामुळे हंगामी विषाणूंचे स्वरूपही बदलले आहे. विशेषत इन्फ्लुएंझा, COVID-19 आणि RSV (Respiratory Syncytial Virus) हे आजार आता वर्षभर वेगवेगळ्या रूपात दिसून येतात. कमजोर प्रतिकारशक्ती असलेल्या लोकांमध्ये हे विषाणू गंभीर स्वरूप धारण करतात. डॉक्टरांच्या मते, मास्कचा वापर, स्वच्छता राखणं आणि लसीकरण या तीन गोष्टी श्वसन आजारांपासून बचावासाठी अत्यावश्यक आहेत.
श्वसनसंस्था निरोगी ठेवण्यासाठी डॉक्टरांचे सल्ले
प्रदूषण टाळा सकाळ-संध्याकाळच्या प्रदूषणाच्या वेळेत बाहेर जाणं टाळा.
व्यायाम आणि योगा प्राणायाम, दीप ब्रीदिंग सारखे श्वसन व्यायाम फुफ्फुसांची क्षमता वाढवतात.
संतुलित आहार हळद, आले, लसूण, आणि हिरव्या भाज्या प्रतिकारशक्ती वाढवतात.
धूम्रपान टाळा स्वतः आणि कुटुंबासाठी धूरमुक्त वातावरण ठेवा.
मास्क वापरा विशेषतः प्रदूषणाच्या मोसमात किंवा गर्दीच्या ठिकाणी.
WHO चा अहवाल सांगतो की, श्वसनाचे आजार हे जगातील पुढील मोठं आरोग्य संकट ठरू शकतात. यावर उपाय म्हणजे पर्यावरणाची काळजी घेणं, प्रदूषणावर नियंत्रण, आणि स्वतःच्या आरोग्याची जबाबदारी घेणं. आपली लहानशी काळजी लाखो जीव वाचवू शकते. श्वास हा जीवनाचा पाया आहे, आणि त्याचं रक्षण करणं ही प्रत्येकाची जबाबदारी आहे.
Latest Marathi News | News in Marathi | Live news Updates in Marathi on Trending Topics
