Unregistered Will : भारतात अनेकदा मालमत्तेच्या वाटपावरून वाद निर्माण होतात आणि त्यामागील मुख्य कारण म्हणजे वसीयत (Will) स्पष्ट नसणे किंवा तिची योग्य माहिती वारसांना नसणे. अनेकांना असे वाटते की वसीयत नोंदणी (Registration) केल्याशिवाय ती वैध ठरत नाही. मात्र कायद्यानुसार हे पूर्णपणे बरोबर नाही. भारतीय कायद्यानुसार वसीयत नोंदणी करणे बंधनकारक नाही. जर वसीयत योग्य पद्धतीने तयार केली असेल आणि त्यावर वसीयत करणाऱ्या व्यक्तीची सही तसेच किमान दोन साक्षीदारांच्या सह्या असतील, तर ती नोंदणीकृत नसली तरी कायदेशीरदृष्ट्या ग्राह्य धरली जाऊ शकते. (Unregistered Will)
तज्ज्ञांच्या मते, वसीयत ही एखाद्या व्यक्तीने आपल्या मृत्यूनंतर मालमत्ता कशी वाटली जावी याबाबत केलेली अधिकृत लिखित घोषणा असते. वसीयत करणाऱ्या व्यक्तीला ‘टेस्टेटर’ असे म्हटले जाते. ही वसीयत साध्या कागदावरही लिहिली जाऊ शकते. मात्र त्यामध्ये व्यक्तीची स्पष्ट इच्छा, त्याची सही आणि दोन साक्षीदारांची उपस्थिती अत्यंत महत्त्वाची असते. जर या अटी पूर्ण झाल्या असतील, तर वसीयत नोंदणीकृत नसली तरी तिची कायदेशीर वैधता टिकून राहते. त्यामुळे अनेक कुटुंबांमध्ये जुन्या काळात तयार झालेल्या वसीयतीदेखील न्यायालयात ग्राह्य धरल्या जातात. (Unregistered Will)
तथापि, वसीयत नोंदणी करणे अनिवार्य नसले तरी ते करणे फायदेशीर ठरते. नोंदणीकृत वसीयत असल्यास ती सरकारी नोंदवहीत सुरक्षित राहते आणि तिच्यात फेरफार होण्याची शक्यता कमी होते. तसेच भविष्यात वाद निर्माण झाल्यास वसीयत अस्तित्वात असल्याचे प्राथमिक पुरावे मिळू शकतात. तरीसुद्धा केवळ नोंदणी झाल्यामुळे वसीयत आपोआप वैध ठरत नाही. तिची अंमलबजावणी आणि वैधता सिद्ध करण्यासाठी योग्य पुरावे आणि साक्षीदार आवश्यक असतात, असे न्यायालयांनीही स्पष्ट केले आहे. (Unregistered Will)
===============
हे देखिल वाचा :
Divorce Laws : घटस्फोट झाल्यानंतर पतीच्या मृत्यूनंतर मुलांचा संपत्तीत किती अधिकार असतो?
जुने घर विक्री करताना किती टॅक्स भरावा लागतो?
पैशांची बचत करण्यासाठी या ट्रिक्स येतील कामी
=================
जर वसीयत नोंदणीकृत नसेल आणि त्यावरून कुटुंबात वाद निर्माण झाला, तर वारसांनी न्यायालयात ‘प्रोबेट’ किंवा कायदेशीर पडताळणीची प्रक्रिया करावी लागते. या प्रक्रियेत वसीयत खरी आहे का, ती स्वेच्छेने लिहिली आहे का आणि ती लिहिताना संबंधित व्यक्ती शुद्धीत होती का याची तपासणी केली जाते. साक्षीदारांचे जबाब, दस्तऐवज आणि इतर पुरावे यांच्या आधारे न्यायालय निर्णय देते. त्यामुळे वसीयत करताना सर्व कायदेशीर नियमांचे पालन करणे अत्यंत महत्त्वाचे ठरते.
कायदे तज्ज्ञांच्या मते, भविष्यातील वाद टाळण्यासाठी वसीयत स्पष्ट, तपशीलवार आणि योग्य पद्धतीने तयार करणे आवश्यक आहे. शक्य असल्यास वकील किंवा कायदे तज्ज्ञांचा सल्ला घेऊन वसीयत तयार करावी. तसेच वसीयत नोंदणी करून ठेवणे, विश्वसनीय व्यक्तीला तिची माहिती देणे आणि आवश्यक ते दस्तऐवज सुरक्षित ठेवणेही महत्त्वाचे आहे. योग्य नियोजन केल्यास कुटुंबातील मालमत्ता वाटप पारदर्शक आणि वादमुक्त पद्धतीने होऊ शकते. (Unregistered Will)
Latest Marathi News | News in Marathi | Live news Updates in Marathi on Trending Topics
