Night Dreams : रात्री झोपेत वाईट स्वप्नं पाहणं ही एक सामान्य परंतु त्रासदायक गोष्ट आहे. अनेकांना रात्री झोपेच्या वेळी भीतीदायक, तणावदायक किंवा विचित्र स्वप्नं पडतात. काही वेळा ही स्वप्नं इतकी तीव्र असतात की त्यामुळे घाबरून जाग येते किंवा झोप उडते. वाईट स्वप्नं येण्यामागे केवळ अंधश्रद्धा नसून वैद्यकीय, मानसिक आणि जीवनशैलीशी संबंधित काही ठोस कारणंही असतात.
मानसिक तणाव आणि चिंता
वाईट स्वप्नं येण्यामागचं सर्वात मोठं कारण म्हणजे मानसिक तणाव (stress) आणि चिंता (anxiety). रोजच्या जीवनातील ताणतणाव, कामाचं दडपण, नात्यांमधील वाद, अपयशाची भीती किंवा मनातील अस्वस्थता यामुळे झोपेच्या वेळी मेंदू सतत विचार करत राहतो. अशा अवस्थेत झोप शांत होत नाही आणि त्यातूनच भीतीदायक किंवा अस्वस्थ करणारी स्वप्नं निर्माण होतात. विशेषतः झोपेच्या REM (Rapid Eye Movement) अवस्थेत मेंदू जास्त सक्रिय असतो, आणि याच वेळी अधिक स्वप्नं पडतात.
खाल्लेल्या अन्नाचा परिणाम
झोपण्यापूर्वी खाल्लेलं अन्नही वाईट स्वप्नांना कारणीभूत ठरू शकतं. जड अन्न, मसालेदार पदार्थ किंवा झोपेच्या अगदी थोडा वेळ आधी जेवल्यास पचनक्रिया उशीरा सुरू होते. त्यामुळे शरीर झोपेत असताना मेंदू पूर्ण विश्रांती घेऊ शकत नाही आणि अस्वस्थतेच्या भावनेतून भीतीदायक स्वप्नं येऊ शकतात. झोपेच्या आधी कॅफिनयुक्त पेय (कॉफी, कोल्डड्रिंक) किंवा मद्यपान केल्यासही अशी स्वप्नं पडू शकतात.
अपुरी झोप व झोपेची सवय
अनियमित झोपेचं वेळापत्रक किंवा सतत अपुरी झोप होणं यामुळेही वाईट स्वप्नं पडतात. शरीर आणि मेंदूला विश्रांती मिळत नाही, त्यामुळे मानसिक थकवा वाढतो. झोपण्याची योग्य वेळ नसणे, दररोज वेगवेगळ्या वेळेला झोपणे आणि उठणे यामुळे मेंदू अस्थिर होतो. अशा अस्थिर स्थितीत स्वप्नांचे स्वरूपही गडद व अस्वस्थ करणारे होऊ शकते.(Night Dreams)
========
हे देखील वाचा :
Beauty Tips : पावसाळ्यात मेकअप टिकवण्यासाठी सोप्या टिप्स
Friendship Day : जाणून घ्या ‘फ्रेंडशिप डे’चा इतिहास
Beauty Tips : काखेतील काळेपणामुळे त्रस्त आहात? मग ‘हे’ उपाय करून पाहाच
==========
मानसिक आजार आणि औषधं
डिप्रेशन, पोस्ट-ट्रॉमॅटिक स्ट्रेस डिसऑर्डर (PTSD), चिंता विकार (anxiety disorders) अशा मानसिक आजारांनी ग्रस्त लोकांमध्ये वाईट स्वप्नं पडण्याचं प्रमाण जास्त असतं. PTSD असलेल्या व्यक्तींना त्यांच्या भूतकाळातील दुर्घटनांची सतत आठवण येते आणि ती त्यांच्या स्वप्नांमध्येही प्रतिबिंबित होते. काही मानसिक विकारांवरील औषधांचाही साइड इफेक्ट म्हणून भीतीदायक स्वप्नं येऊ शकतात.
Latest Marathi News | News in Marathi | Live news Updates in Marathi on Trending Topics
