Heart Disease : हृदयविकार किंवा हार्ट अटॅक आज जगभरातील प्रमुख आरोग्य समस्या आहे आणि अनेक लोक याच्या जोखमीबद्दल जागरूक आहेत. रक्तदाब, साखर, धूम्रपान किंवा रोगप्रतिकारक शक्ती यांसारखे पारंपरिक धोके तर माहित असले तरी, अलीकडील संशोधनातून एक अनोळखी पण महत्त्वाचा घटकही समोर आला आहे तुमचा रक्तगट (Blood Group). हे काय त्याचं हृदयविकाराशी संबंध आहे? काही अभ्यासानुसार काही रक्तगटांचे लोक इतरांच्या तुलनेत थोडे जास्त जोखमीच्या गटात येतात, असा निष्कर्ष दिसून आला आहे. (Heart Disease)
संशोधनानुसार, O रक्तगट (Type O) असलेल्या लोकांमध्ये तुलनेने हृदयविकाराचा धोका कमी असण्याची शक्यता आहे. याउलट A, B किंवा AB रक्तगटांमध्ये हृदयरोग, कोरोनरी हार्ट डिजीज किंवा मायोकार्डियल इन्फार्क्शन (हार्ट अटॅक) यांचा धोका वाढलेला आढळला आहे. एका मोठ्या अभ्यासात असे दिसून आले की A रक्तगट असलेल्या लोकांना साधारण 5 % अधिक, B रक्तगट असलेल्या लोकांना 11 % अधिक आणि AB रक्तगट असलेल्या लोकांना 23 % अधिक हृदयविकाराचा धोका होता, तुलनेने O रक्तगटासोबत तुलना केल्यास.
अशाच दुसऱ्या अभ्यासात Non-O रक्तगट (A, B, AB) आणि O रक्तगटाच्या लोकांमध्ये जागतिक हृदयरोगाचे 9 % अधिक धोका आढळला असल्याचं संशोधनात नमूद केलं गेलं आहे. या भिन्न जोखमीमागे अनेक जैवतत्त्वे कारणीभूत ठरतात; उदा. Non-O रक्तगटांमध्ये von Willebrand Factor (vWF) या रक्त गुठळ्या तयार करणाऱ्या प्रथिनाची पातळी सामान्यपेक्षा जास्त आढळली आहे, ज्यामुळे रक्तातील गुठळ्या लागण्याची शक्यता वाढते.
रक्तगटाशी संबंधित हृदयरोगाच्या जोखीमाचे कारण अजूनही पूर्णपणे स्पष्ट झालेले नाही, पण काही मूलभूत जैविक कारणे पुढे आली आहेत. vWF आणि Factor VIII सारख्या घटकांची पातळी Non-O लोकांमध्ये अधिक असल्यामुळे रक्त गुठळे निर्माण होण्याची शक्यता जास्त असते, आणि यामुळे कोरोनरी धमनीमध्ये अडथळा निर्माण होऊन हृदयाला ऑक्सिजनपुरवठा कमी होऊ शकतो. त्यामुळे हृदयविकाराचा धोका वाढतो.
तरीही तज्ञ हे स्पष्ट करतात की रक्तगट हा एकमेव निर्णयार्थक घटक नाही. इतर जीवनशैली-आधारित धोके — जसे की उंच रक्तदाब, उच्च कोलेस्टेरॉल, साखर, धूम्रपान, मद्यपान, निष्क्रिय जीवनशैली — हे हृदयरोगास सखोलपणे प्रभावित करतात. रक्तगट फक्त एक मॉड्युलेटर किंवा संकेत देणारा घटक असू शकतो, आणि तो व्यक्तीच्या अन्य आरोग्य जोखमींपेक्षा स्वतंत्र नाही.
==================
हे देखिल वाचा :
Heart Health : फक्त 50 रुपयांत हार्ट अटॅकचा धोका कमी? खा ‘ही’ 5 लाल फळं, हृदय राहील मजबूत
Silent Heart Attack: महिलांमध्ये वाढतोय ‘सायलेंट’ हार्ट अटॅकचा धोका
Heart Attack : हार्ट अटैकचे आधीचे इशारे शरीर काही तासांपूर्वीच देतं चेतावणी, ओळखल्यास वाचू शकते जीव
===================
संक्षेपात सांगायचं झालं तर —
- Non-O रक्तगटाचे लोक (A, B, AB) समान वय आणि जीवनशैली असतानाही थोडे जास्त हृदयविकाराच्या जोखमीच्या गटातसापडतात. (Ishn)
- यामागे रक्तातील काही प्रथिनांची पातळी जास्त असल्यामुळे रक्त गुठळे लागण्याची शक्यता वाढणे हे एक कारण मानले जाते. (Radcliffe Cardiology)
- मात्र रक्तगट हा फक्त एक जोखीम घटक असून पूर्णपणे दोषी नाही. पारंपरिक धोके आणि जीवनशैलीचा प्रभाव नेहमीच महत्त्वाचा राहतो. (JAMA Network)
†संशोधनाच्या दृष्टीने रक्तगटावर आधारित जोखीम समजून घेतल्यास वैद्यकीय तपासणी अधिक सखोल करता येते आणि आपल्या जीवनशैलीत योग्य बदल करून ती स्थिती नियंत्रित करता येते. नियमित आरोग्य तपासणी, संतुलित आहार, व्यायाम आणि धूम्रपानापासून दूर राहाणे हे सर्व रक्तगट असो अथवा नसो, हृदयाचे संरक्षण करण्यासाठी महत्त्वाचे आहे.
Latest Marathi News | News in Marathi | Live news Updates in Marathi on Trending Topics
